Tijdens het WK voetbal 2026 greep de Kansspelautoriteit meerdere keren in bij gokbedrijven die profvoetballers inzetten in hun reclame. BetCity, TOTO Winkel en TonyBet moesten advertenties verwijderen, niet omdat ze letterlijk een speler in beeld brachten, maar omdat de combinatie van shirt, rugnummer en naam al genoeg was om een verboden associatie te wekken. Voor wie denkt dat een gokreclame zonder bekend gezicht automatisch veilig is, laten deze zaken zien dat de regels verder gaan dan je zou denken.
Wat het rolmodellenverbod precies verbiedt
Sinds 30 juni 2022 geldt in Nederland een verbod op het gebruik van rolmodellen in reclame voor risicovolle kansspelen. Online casino's en sportweddenschappen mogen (voormalig) profsporters, bekende Nederlanders of influencers niet inzetten om hun aanbod direct of indirect te promoten. Minder risicovolle spelen, zoals loterijen, vallen buiten dit verbod en mogen nog gewoon met bekende gezichten adverteren.
Het woord "indirect" doet hier het meeste werk. De Kansspelautoriteit (Ksa) hoeft geen foto van een speler te zien om een overtreding vast te stellen. Een combinatie van rugnummer, nationaal shirt en een naam die duidelijk naar een bestaande international verwijst, telt al als verboden gebruik van een rolmodel, ook als er geen gezicht in beeld komt. Meer over hoe de toezichthouder dit soort regels dit jaar heeft aangescherpt, lees je in ons artikel over de nieuwe Ksa-regels van 2026.
BetCity en TOTO Winkel struikelden over shirtjes
Begin augustus sprak de Ksa BetCity en TOTO Winkel aan op dezelfde fout. BetCity toonde weddenschappen naast nationale shirts met namen en rugnummers van spelers als Mbappé en Olise, zonder dat er een foto van die spelers in beeld kwam. Volgens de Ksa was die combinatie op zich al genoeg om een duidelijke associatie met de profvoetballers te wekken.
TOTO Winkel ging de fout in met een instore-promotie die verwees naar een hattrick van Mbappé tijdens het toernooi. TOTO had eerder dat jaar ook via de social media-kanalen van acht clubs een weddenschap van 5 euro gepromoot, wat de Ksa eveneens als verboden rolmodelgebruik beoordeelde. Beide bedrijven moesten hun campagnes meteen aanpassen. Wie meer wil weten over hoe gokreclame in Nederland sowieso al aan banden ligt, leest ons artikel over de regels voor online gokreclame.
TonyBet gebruikte fictieve namen, maar toch niet onopgemerkt
TonyBet probeerde de regels te omzeilen met een WK-advertentie waarin fictieve spelers te zien waren, compleet met verzonnen namen. De Ksa oordeelde dat de shirtnummers, nationale tenues en fysieke kenmerken van deze fictieve spelers zo dicht bij bekende internationals lagen dat kijkers ze er toch mee associeerden. TonyBet haalde de advertentie direct weg nadat de toezichthouder had ingegrepen en beloofde de campagne niet opnieuw te gebruiken.
Dat een bedrijf met verzonnen namen nog steeds over de schreef kan gaan, laat zien hoe breed de Ksa het verbod uitlegt. Niet de letterlijke naam telt, maar het totaalbeeld dat bij de kijker ontstaat. Een eerdere zaak rond JOI Gaming, de licentiehouder achter Jacks.nl, draaide om hetzelfde principe bij een racedag-evenement, wat aangeeft dat de toezichthouder dit consequent toepast op uiteenlopende sporten.
Waarom de Ksa juist tijdens het WK zo streng handhaaft
De timing is geen toeval. Voorafgaand aan het toernooi stuurde de Ksa alle Nederlandse bookmakers een waarschuwingsbrief met de boodschap dat overtredingen tot directe sancties kunnen leiden. Bookmakers mogen kijkers tijdens live wedstrijden niet aansporen tot wedden, bijvoorbeeld via pushmeldingen met een directe call-to-action, en weddenschappen op corners of gele kaarten blijven verboden vanwege het risico op matchfixing.
Daarnaast voert de Ksa de campagne 'Laat je niet zoek spelen' met oud-international Glenn Helder, gericht op jongvolwassenen die extra gevoelig zijn voor de verleiding van sportweddenschappen tijdens een groot toernooi. De gedachte achter het rolmodellenverbod is dat juist jonge, nog kwetsbare kijkers sneller overtuigd raken door een bekend gezicht dan door een anonieme advertentie. Zelf wil je als online speler trouwens ook altijd checken bij welke aanbieder je precies inlogt, zoals je kunt lezen in ons artikel over TOTO als grootste legale aanbieder.
Wat je als bezoeker van deze sites zelf kunt opmerken
Je hoeft geen jurist te zijn om verdachte reclame te herkennen. Let op shirts met rugnummers die exact overeenkomen met een bekende speler, op advertenties die net iets te toevallig lijken rond een opvallende wedstrijdprestatie, en op instore-promoties die een specifieke speler of moment uit een wedstrijd aanhalen. Zie je zoiets bij een vergunde aanbieder, dan kun je dat melden bij de Kansspelautoriteit zelf. De officiële wijziging in de Staatscourant beschrijft precies welke vormen van rolmodelgebruik sinds 2022 verboden zijn.
Voor de aanbieders zelf is de les simpel: een gezicht wegfilteren uit een advertentie is niet genoeg als rugnummer, shirt en context toch naar een bekende speler wijzen. Nu het volgende grote toernooi er een paar jaar aan zit te komen, is de kans groot dat de Ksa dezelfde combinatie van signalen weer als uitgangspunt neemt.